බර අඩු කරගන්න උත්සාහ කරන බොහෝ දෙනෙක් Celery වැනි එළවළු සහ පලතුරු ‘Zero-calorie’ හෝ ‘Negative-calorie’ කෑම විදිහට හඳුන්වන්න පුරුදු වෙලා ඉන්නවා. Diet වෙබ් අඩවිවල මේ සංකල්පය කොච්චර ජනප්‍රිය වුණත්, Celery කියන්නේ බර අඩු කරන කිසිම කැලරියක් නැති මායාකාරී කෑමක් නෙවෙයි. එහිත් කැලරි අඩංගු වෙනවා.

මොකක්ද මේ ‘Negative-Calorie’ කතාව?

Negative-calorie කෑමක් කියල අදහස් කරන්නේ, යම් ආහාරයක් අනුභව කළ විට එය ජීර්ණය කිරීමට අපේ ශරීරය වැය කරන ශක්තිය, එම ආහාරයෙන් ශරීරයට ලැබෙන ශක්තියට වඩා වැඩි බවයි. සරලවම කිව්වොත්, කන කොට කැලරි ලැබෙනවා වෙනුවට කැලරි දහනය වෙනවා කියන එකයි.

නමුත් මේ මතයට කිසිදු විද්‍යාත්මක පදනමක් නැහැ. Celery හෝ Watercress වැනි ඉතා අඩු කැලරි සහිත ආහාරවල පවා, ඒවා ජීර්ණය කිරීමට ශරීරයට අවශ්‍ය වන ශක්තියට වඩා වැඩි කැලරි ප්‍රමාණයක් අඩංගු වෙනවා.

Bearded dragons යොදා කළ අපූරු පරීක්ෂණය

2019 වසරේදී ඇමරිකාවේ University of Alabama හි පර්යේෂකයන් කණ්ඩායමක් මේ ගැන අපූරු පරීක්ෂණයක් කළා. ඔවුන් ඒ සඳහා තෝරාගත්තේ ‘Bearded Dragons’ කියන කවලම් කටුස්සන් විශේෂයයි. මේ සතුන් මිනිසුන් වගේම ශාක හා සත්ව කොටස් දෙකම ආහාරයට ගන්නා (Omnivorous) අතර, ඔවුන්ගේ ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරීත්වය මිනිසාට බොහෝ දුරට සමානයි.

මේ සතුන්ට ඔවුන්ගේ ශරීර බරෙන් 5% ක ප්‍රමාණයක් Celery ආහාරයට දෙන්න පර්යේෂකයන් කටයුතු කළා. ඉන්පසු ඔවුන්ගේ පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලිය (Metabolic rate) සහ මළ මුත්‍රා පරීක්ෂා කර බැලීමේදී තහවුරු වුණේ, Celery වලින් ලැබුණු ශක්තියෙන් හතරෙන් තුනක්ම සිරුරට අවශෝෂණය වී ඇති බවයි. මේ හරහා ‘Negative-calorie’ සංකල්පය සම්පූර්ණයෙන්ම බොරුවක් බව ඔප්පු වුණා.

කැලරිවලට වඩා වැදගත් වෙන්නේ කන කෑම ජාතියයි!

පෝෂණවේදීන් පවසන්නේ බර පාලනය කරගැනීමේදී කැලරි ගණන් කිරීමට වඩා, අප ගන්නා ආහාර වර්ගය දෙස අවධානය යොමු කිරීම වැදගත් බවයි. මොකද අපේ සිරුර විවිධ ආහාර ජීර්ණය කිරීමට වැය කරන්නේ විවිධ මට්ටමේ ශක්තීන්.

ප්‍රෝටීන් (Proteins): මේද (Fats) හෝ කාබෝහයිඩ්‍රේට් (Carbohydrates) වලට වඩා ප්‍රෝටීන් බහුල කෑම ජීර්ණය කිරීමට සිරුරට විශාල ශක්තියක් වැය වෙනවා.

Ultra-processed foods: කාර්මිකව සකසන ලද ආහාරවල මේදය සහ කාබෝහයිඩ්‍රේට් අධිකයි. ඒවා පහසුවෙන් ජීර්ණය වී ක්ෂණික තෘප්තියක් දුන්නත්, ශරීරයට අනවශ්‍ය ලෙස ශක්තිය ලබා දෙන අතර ඒවා පසුව තැන්පත් වෙන්නේ තෙල් තට්ටු විදිහටයි.

Whole foods: ස්වභාවික ආහාර, විශේෂයෙන්ම ප්‍රෝටීන් සහ තන්තු (Fibre) බහුල ආහාර ජීර්ණය කිරීමට, processed foods වලට වඩා වැඩි ශක්තියක් වැය වෙනවා.

සමබර ආහාර වේලක වටිනාකම

Low-calorie එළවළු සහ පලතුරු සමබර ආහාර වේලකට අත්‍යවශ්‍යයි. නමුත් ශරීරයේ බර අඩු කරගැනීමේ අරමුණින් මේවා විතරක්ම ආහාරයට ගෙන ජීවත් වෙන්න උත්සාහ කළොත් සිරුරට අවශ්‍ය පෝෂ්‍ය පදාර්ථ නොලැබී යනවා වගේම, අධික බඩගින්න සහ නොසන්සුන්කාරී බව ඇති වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා බර අඩු කරගන්න නම් කැලරි zero කෑම පස්සේ දුවන්නේ නැතුව, පෝෂණ කොටස් නිසි පරිදි අඩංගු ස්වභාවික ආහාර වේලකට හුරු වීම තමයි වඩාත්ම සුදුසු.