NASA හි Artemis II mission එක පෘථිවියේ සිට වැඩිම දුරක් ගමන් කළ මිනිස් වාර්තාව බිඳ දැමීමට සමත් වුණා.

Orion අභ්‍යවකාශ යානයේ සිටි ගගනගාමීන් හතර දෙනා සඳුදා 15:58 GMT ට 400,171km (සැතපුම් 248,655) ක පෙර වාර්තාව අභිබවා ගියා. මෙම වාර්තාව අවසන් පිහිටවා තිබුණේ 1970 අප්‍රේල් මාසයේදී Apollo 13 විසින්.

සඳෙහි අපට නොපෙනෙන, ඈත ප්‍රදේශය වටා ගමන් කරන මෙම මෙහෙයුම, 23:07 GMT ට පෘථිවියේ සිට 406,788 km (සැතපුම් 252,760) ක උපරිම දුරක් වෙත ළඟා වීමට නියමිතයි.

මෙම මෙහෙයුම පියාසර මාර්ගයකින් (flyby) සඳ වටා ගමන් කරනු ඇති අතර, එම කාලය තුළ එහි සිටින ගගනගාමීන් පැය හයකට වඩා වැඩි කාලයක්ච න්ද්‍රයා මතුපිට ලක්ෂණ විශ්ලේෂණය කිරීමට සහ ලේඛනගත කිරීමට ගත කරනවා. ඉන්පසු Orion capsule එක free-return trajectory එකකින් පෘථිවියට ආපසු පැමිණෙනවා. මේ ආපසු එන ගමනටත් දින 4ක් පමණ ගත වෙනවා.

ඇපලෝ 8 සහ 13 මෙහෙයුම් සඳහා සහභාගී වූ අභාවප්‍රාප්ත Jim Lovellගේ පණිවිඩයකින් ගගනගාමීන් ඔවුන්ගේ සුවිශේෂී දිනය ආරම්භ කළ අතර ඔහුගේ මරණයට ටික කලකට පෙර පණිවිඩය පටිගත කර තිබුණා.

“එය ඓතිහාසික දිනයක්, ඔබ කොතරම් කාර්යබහුල වේදැයි මම දනිමි, නමුත් දර්ශනය භුක්ති විඳීමට අමතක නොකරන්න” යනුවෙන්  Lovell එහි පවසා තිබුණා.

“Welcome to my old neighbourhood. I’m proud to pass that torch on to you as you swing around the moon.”

සඳෙහි ඈත පැත්ත වටා ගමන් කරන විට, ගගනගාමීන්ට සැඟවී තිබෙන චන්ද්‍ර භූමිය දැකගැනීමට අවස්ථාව ලැබුණා.

Crew එක විසින් එවන ලද එක් රූපයක් චන්ද්‍රයාගේ ඔරියන්ටල් ද්‍රෝණිය (Orientale basin) දැක්වූ අතර, එය කලින් uncrewed missions වල කක්ෂගත කැමරා මගින් පමණක් නරඹන ලද දැවැන්ත ආවාටයක්. ඇපලෝ යුගයේ සිට තාක්ෂණික දියුණුව තිබියදීත්, නාසා ආයතනය තවමත් සඳ ගැන වැඩි විස්තර දැන ගැනීමට එහි ගගනගාමීන්ගේ පියවි ඇසම යොදා ගනිමින් සිටිනවා.

“මිනිස් ඇස මූලික වශයෙන් කවදා හෝ පැවතිය හැකි හෝ පවතිනු ඇති හොඳම කැමරාවයි” යනුවෙන් ආටෙමිස් II මෙහෙයුමේ ප්‍රධාන විද්‍යාඥ Kelsey Young, පවසා තිබුණා. “මිනිස් ඇසේ ඇති ප්‍රතිග්‍රාහක සංඛ්‍යාව කැමරාවකට කළ හැකි ප්‍රමාණයට වඩා බෙහෙවින් වැඩියි.”

Texas වල Houston හි පිහිටා ඇති නාසා හි Johnson Space Center එකේ Science Evaluation Room එකේ සිටින දුසිම් ගණනක් වන lunar scientistsලා කණ්ඩායමක්, ගගනගාමීන් ඔවුන් දකින දේ සජීවීව විස්තර කරන විට සටහන් ලබා ගනිමින් සිටිනවා.

commander Reid Wiseman විසින් මෙහෙයවන ලද මෙහෙයුමේ ඓතිහාසික ස්වභාවයට අමතරව, Artemis II කාර්ය මණ්ඩලයට ප්‍රථමයන් කිහිප දෙනෙකු ඇතුළත් වෙනවා. Victor Glover සඳ වටා පියාසර කරන පළමු සුදු ජාතිකයෙකු නොවන පුද්ගලයායි. Christina Koch පළමු කාන්තාව වන අතර කැනේඩියානු ජාතික Jeremy Hansen පළමු ඇමරිකානු නොවන තැනැත්තා වෙනවා.

ගුවන් ගමන අතරතුර මිනිත්තු 40 ක පමණ කාලයකට, ගගනගාමීන් සඳට පිටුපසින් ගමන් කරන අතරතුර Artemis II සමඟ ඇති සියලුම සන්නිවේදන නැවතීමට සිදු වුණා.

Orion crew එක තවමත් සඳට බොහෝ දුරින් සිටියත්, 2027 දී Artemis III සහ 2028 දී Artemis IV මෙහෙයුමේ කොටසක් ලෙස චන්ද්‍ර ගොඩබෑම වැනි ඊළඟ මෙහෙයුම් සඳහා සූදානම් වීමට ඔවුන්ගේ පියාසැරිය අත්‍යවශ්‍ය බව නාසා පරිපාලක Jared Isaacman ඉරිදා CNN වෙත පවසා තිබුණා.

Image credit: www.nasa.gov