Oceania යනු ඕස්ට්රේලියාව, මෙලනීසියාව, මයික්රොනීසියාව සහ පොලිනීසියාව ඇතුළත් භූගෝලීය කලාපයයි. Oceania සාමාන්යයෙන් මහාද්වීපයක් ලෙස සලකනු ලබන අතර, ඕස්ට්රේලියාවේ ප්රධාන භූමිය එහි මහාද්වීපික භූමි ප්රමාණය ලෙස සැලකෙනවා.
ජල අර්ධගෝලයේ මධ්යයේ වගේම නැගෙනහිර සහ බටහිර අර්ධගෝල පුරා විහිදී ඇති Oceania මහාද්වීපයේ භූමි ප්රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 9,000,000 (වර්ග සැතපුම් 3,500,000) ක් වෙන අතර 2024 වන විට මුළු ජනගහනය මිලියන 46.3 ක් පමණ වන බවට ගණන් බලා තිබෙනවා.
Oceania යනු භූමි ප්රමාණය අනුව ගත් විට කුඩාම මහාද්වීපය වන අතර ඇන්ටාක්ටිකාවෙන් පසු දෙවනියට අඩුම ජනගහනයක් සිටින මහාද්වීපයයි. මෙම මහාද්වීපයේ ආර්ථික තත්වයන් අතින් කැපී පෙනෙන විවිධත්වයක් තිබෙනවා.
ජීවන තත්ත්වය සහ මානව සංවර්ධන දර්ශකය අතින් ඉහළ ශ්රේණිගත කිරීම්වල සිටින Australia, French Polynesia, Hawaii, New Caledonia, සහ New Zealand යන ඉතා දියුණු, ගෝලීය වශයෙන් තරඟකාරී මූල්ය වෙළඳපොළවල සිටින රටවල් මෙන්ම Kiribati, Papua New Guinea, Tuvalu, Vanuatu, සහ Western New Guinea යන ඉතා අඩු සංවර්ධිත ආර්ථිකයන් ඇති රටවල් ද Oceania බිම තුල පවතිනවා.
Oceaniaවේ විශාලතම සහ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ රට ඕස්ට්රේලියාව වන අතර විශාලතම නගරය සිඩ්නි නගරයයි. ඉන්දුනීසියාවේ Puncak Jaya කියන්නේ 4,884m (අඩි 16,024) ක උසකින් යුත් Oceaniaවේ උසම කඳු මුදුනයි.
ඕස්ට්රේලියාව, නිව්ගිනියාව සහ නැගෙනහිරට වන්නට පිහිටි විශාල දූපත් වල මුල් පදිංචිකරුවන් වසර 60,000 කට පෙර පැමිණ තිබෙනවා. Oceania මුලින්ම යුරෝපීයයන් විසින් 16 වන සියවසේ සිට ගවේෂණය කළා. 1512 සහ 1526 අතර කාලයේදී පෘතුගීසි ගවේෂකයෝ Tanimbar දූපත්, සමහර Caroline දූපත් සහ බටහිර New Guinea වෙත ළඟා වුණා. එලෙස ස්පාඤ්ඤ සහ ලන්දේසි ගවේෂකයෝ ද, පසුව බ්රිතාන්ය සහ ප්රංශ ගවේෂකයෝද මෙහි පැමිණියා.
18 වන සියවසේ ඔහුගේ පළමු මුහුදු ගමනේදී, පසුව ඉතා දියුණු හවායි දූපත් වෙත පැමිණි James Cook, Tahiti වෙත ගොස් පළමු වරට ඕස්ට්රේලියාවේ නැගෙනහිර වෙරළ තීරය වෙත ළඟා වුණා. පසුකාලීන සියවස්වල යුරෝපීය පදිංචිකරුවන්ගේ පැමිණීම හේතුවෙන් Oceania වේ සමාජ හා දේශපාලන භූ දර්ශනයේ සැලකිය යුතු වෙනසකම් සිදු වුණා.
ආදිවාසී ඕස්ට්රේලියානුවන්ගේ පාෂාණ කලාව, ලෝකයේ දීර්ඝතම සහ අඛණ්ඩව ක්රියාත්මක වූ කලාත්මක සම්ප්රදායයි. බොහෝ Oceania රටවල් පාර්ලිමේන්තු ප්රජාතන්ත්රවාදී රටවල් වන අතර සංචාරක ව්යාපාරය පැසිෆික් දූපත් වල ජීවත් වන ජාතීන් සඳහා විශාල ආදායම් මාර්ගයක් වෙනවා.
ඉතිහාසයේ මහා Kamchatka භූමිකම්පා
මෙම කලාපය ඓතිහාසික භූ කම්පන සිදුවීම් රැසකට මුහුණ දී තිබෙනවා.
- 1952: Severo-Kurilsk හි 8.5 සිට 9.0 දක්වා විශාලත්වයකින් යුත් භූමිකම්පාවක් ඇති වූ අතර, එමඟින් මීටර් 18 ක් දක්වා උස රළ සහිත සුනාමියක් ඇති වුණා. ඉන් 2,300 කට වඩා මිය ගියා.
- 2006: Kamchatka හි නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ 7.7 ක භූමිකම්පාවක් ඇති වූ අතර එමඟින් මධ්යස්ථ හානියක් සිදු වුණා.
- 2020: 7.5 ක භූමිකම්පාවක් දිගු සුනාමි අනතුරු ඇඟවීමක් ඇති කළ නමුත් සිදු වුණේ සීමිත හානියක් පමණයි.
- 2025: මෑතකදී 8.7 ක භූමිකම්පාවක් පැසිෆික් සාගරය පුරා සුනාමි රළ සහ අනතුරු ඇඟවීම් සමඟ අතීතයේ බිය නැවත ඇති කිරීමට හේතු වුණා.
මෙම Ring of Fire සැලකිය යුතු භූ කම්පන සිදුවීම් සිදුවන ස්ථානයක් ලෙස දිගටම පවතිනු ඇති බවට විද්යාඥයින් මත පලකර තිබෙනවා. ජනතාවට ඇති අවදානම අඩු කිරීම සඳහා අඛණ්ඩ නිරීක්ෂණය, උසස් සංවේදක භාවිතය සහ පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමේ පද්ධති ඉතා වැදගත්. පසු ගිය සතියේ ඇති වූ Kamchatka සිදුවීම පෘථිවියේ බලය සහ අනපේක්ෂිත බව පිළිබඳ තවත් එක් මතක් කිරීමක්.
Image Credit goes to by : https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Open_Border_-_TransTasman.svg